QuangLich
23-07-2008, 01:07 PM
Từ trước đến nay, trong công bố những con số người nhiễm HIV, chúng ta thường chỉ thấy nhắc đến phụ nữ bán dâm và người tiêm chích ma tuý, trong khi ít ai để ý hoặc có biết thì cũng thường lảng tránh khi nhắc tới những MSM, chữ viết tắt tiếng Anh chỉ những người có quan hệ tình dục đồng giới nam..
Một cuộc điều tra 219 người đồng tính nam cho thấy, 77% có quan hệ tình dục với đàn ông trong 12 tháng qua, 22% quan hệ tình dục với cả đàn ông và phụ nữ, 26% không bao giờ sử dụng bao cao su với bạn trai... Như vậy nguy cơ lây nhiễm HIV trong số những MSM là một thực tế đáng báo động. Việc nhân rộng những mô hình truyền thông, giảm thiểu hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV cho những người có quan hệ tình dục đồng giới đang trở nên bức bách hơn lúc nào hết.
1. Gương mặt của “bóng” …
“Hãy gọi em là Minh Thi, em thích mọi người gọi em bằng cái tên đó hơn là tên khai sinh của mình”-Dũng mở đầu câu chuyện với tôi bằng một lời đề nghị. Dũng, một cái tên rất đàn ông và hẳn nhiên với việc đặt tên con như thế, cha mẹ anh cũng hằng mong con trai mình sau này nhất thiết phải hội tụ những tố chất tạo nên cá tính mạnh mẽ của một người đàn ông dũng mãnh. Dũng đã làm cha mẹ hài lòng ít ra là ở vẻ bề ngoài cao lớn, vạm vỡ với gương mặt khá điển trai và nam tính của mình. Nhưng hoàn toàn đó chỉ là vẻ bề ngoài, thực ra anh mang tâm hồn yếu đuối của một phụ nữ, rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương.
Thi kể, từ bé, anh chỉ thích chơi với con gái, ăn nói thì nhỏ nhẹ và rất hay khóc. Khi đủ lớn để có thể cảm nhận được sự “không bình thường” trong lối sống của mình, Thi càng khổ tâm, cảm giác như thế giới này không có chỗ dành cho những người vẫn bị xã hội nhạo báng khi gọi là “ái nam ái nữ”. “Nhiều lúc em chỉ muốn chết quách đi, muốn chấm dứt sự sắp đặt của ông trời, đầu thai một kiếp mới. Nhưng cùng với thời gian và nhất là từ khi gặp gỡ những người bạn đồng cảnh trong câu lạc bộ MSM, em không còn muốn chết nữa, cuộc sống này vẫn có chỗ dành cho bọn em, nếu biết vượt qua mặc cảm, vượt qua định kiến của xã hội”.
Quan sát Minh Thi nói chuyện với giọng nói ẻo lả như con gái, cái cách anh đưa tay cố vuốt mái tóc chẳng thể nào ngắn hơn được nữa, với cái liếc xéo ngoa nguýt rất đàn bà, tôi mới tin, anh là một bóng đích thực.
So với Minh Thi, người đàn ông mà trong giới gọi là Xuân Lan trông có phần nữ tính hơn ngay từ vẻ bề ngoài mặc dù anh vẫn ăn vận kiểu con trai. Lan không thích như vậy chẳng qua vì không muốn làm cho mẹ buồn và cũng để tránh cặp mắt tò mò của người đời, thành thử anh phải từ bỏ cảm giác được làm một người đàn bà đúng nghĩa, trọn vẹn. Biết mình có lối sống dị biệt không bình thường của một người đáng ra phải là đàn ông, Xuân Lan rời quê vào TP Hồ Chí Minh làm ăn. Tại đây anh lộ diện là một bóng đích thực-đội tóc giả, diện đồ đầm, đi giày cao gót và trang điểm như con gái.
Không thể giấu mãi gia đình về tình trạng “không bình thường” của mình, Xuân Lan về quê. Gặp người con gái thướt tha trong bộ váy thời trang với mái tóc bồng bềnh, mẹ không nhận ra anh. Chỉ đến khi Lan bỏ mái tóc giả và tháo cặp kính đen, mẹ anh mới sững sờ nhận ra con trai mình. Nghe con tâm sự, mẹ chỉ khóc và nói với anh rằng, thôi ông trời đã sinh ra con như thế cưỡng lại làm sao được. Nhưng nếu còn thương mẹ thì đừng ăn vận đồ của con gái nữa, để người ta nhòm ngó, mẹ chẳng còn mặt mũi nào mà sống bình tâm được. Tôi hỏi: “Xuân Lan có thấy mình là một người bất hạnh không”. Mỉm cười duyên dáng, Lan vặn lại tôi: “Nếu trên thế giới chỉ có mình em bị như thế này thì chắc là bất hạnh đấy, đằng này có hàng nghìn hàng nghìn người giống như mình, chị thấy tụi em có đáng thương lắm không, có phải là người bất hạnh không?”. Nếu chưa gặp những MSM, chưa tới thăm Câu lạc bộ sức khỏe nam giới “Muôn sắc màu” của họ ở số nhà 75 đường Phù Đổng, thành phố Nha Trang, rất có thể câu trả lời của tôi sẽ là “có”.
2. Ngôi nhà của những MSM.
Câu lạc bộ Sức khỏe nam giới “Muôn sắc màu” được thành lập từ tháng 12/2004, đến nay có gần 50 thành viên thường xuyên tham gia sinh hoạt ở thành phố Nha Trang. Câu lạc bộ hoạt động với mục đích trang bị cho những đối tượng MSM kiến thức về an toàn sức khỏe tình dục, phòng tránh lây nhiễm HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Minh Thi tâm sự, khi đến ngôi nhà dành cho những MSM, được lộ diện là “gay”, là “bóng”, được sống đúng với con người thật của mình, anh và các bạn cảm thấy cuộc sống nhiều niềm vui và bớt đi những nỗi buồn. Cũng tại đây, họ được cung cấp những thông tin về tình dục đồng giới, vấn đề nhạy cảm mà chỉ khi tới đây họ mới được cởi mở trao đổi và chia sẻ những khúc mắc của mình. Tham gia với tư cách là một cộng tác viên của Dự án can thiệp sức khỏe tình dục nam giới, Xuân Lan rất lo ngại khi chứng kiến những hành vi nguy cơ cao của những đối tượng trong giới của mình. Anh tiết lộ, khi tiếp cận với MSM, đặc biệt ở những vùng nông thôn xa xôi thì kiến thức về an toàn tình dục của họ càng kém. Bao cao su và những biện pháp an toàn tình dục dường như là điều xa lạ đối với họ. Hoặc có biết thì vì nhiều lý do mà họ cũng sẵn sàng bỏ qua. Công việc của Xuân Lan và các bạn của mình là tiếp cận với những người trong giới, tuyên truyền về HIV/AIDS, các bệnh lây truyền qua đường tình dục đồng thời phát bao cao su, chất bôi trơn, giúp họ an toàn trong quan hệ tình dục.
Anh Nguyễn Hùng Cường, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Sức khỏe nam giới MSM cho biết, từ khi thành lập và có các dự án quốc tế tài trợ, các bạn MSM tham gia hoạt động tích cực, đem thông tin đến cho người đồng cảnh để phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục, phòng tránh HIV/AIDS, đồng thời, giúp cho cộng đồng có thông tin đầy đủ về những người MSM để bớt kỳ thị, xa lánh họ. Là người gắn bó với những người MSM từ những ngày đầu CLB mới được thành lập nên anh Cường rất cảm thông với những khó khăn trong cuộc sống và cả nỗi mặc cảm của những con người khi sinh ra không biết mình thuộc về giới nào, đàn ông hay đàn bà.
Tuy nhiên, đứng ở góc độ của một người làm công tác truyền thông trong ngành y tế, anh Cường lo ngại trước mối nguy cơ tiềm ẩn về sự lây lan của HIV/AIDS và các bệnh lây truyền qua đường tình dục nếu như cộng đồng bỏ qua nhóm đối tượng này. Anh cho biết, cuộc sống của những MSM ở thành phố còn đỡ chứ ở nông thôn, khi phát hiện mình là MSM, đa số mặc cảm, tủi phận, rồi bỏ học nên trình độ học vấn thấp. Sợ bị lộ diện là “bóng”, nhiều bạn dạt về thành phố kiếm sống. Nếu không được quan tâm tuyên truyền, rất có thể họ sẽ bị lôi kéo vào con đường phạm tội hoặc nghiện chích ma túy, hành nghề mại dâm nam.
Hiện tại CLB MSM chỉ nâng đỡ các thành viên của mình về mặt tinh thần và hỗ trợ họ trong các biện pháp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục chứ chưa thể giúp họ cải thiện cuộc sống. Tuy nhiên, trong một thế giới có AIDS, khi mà lối sống dị biệt của họ chưa được xã hội chấp nhận thì những hoạt động của CLB trong thời gian qua thực sự hữu ích. Điều đó thể hiện qua kết quả xét nghiệm HIV. Trong số 295 mẫu máu chọn ngẫu nhiên của những đối tượng MSM ở Khánh Hòa, tất cả đều có kết quả âm tính. Mặc dù vậy, anh Nguyễn Hùng Cường vẫn ý thức rằng, kết quả đó chưa thể khẳng định được rằng, hành vi quan hệ tình dục đồng giới không đáng lo ngại trước thực trạng lây lan của HIV/AIDS, bởi một bộ phận không nhỏ trong giới MSM ở Khánh Hòa vẫn chưa thể tiếp cận được-“Đối tượng khó tiếp cận nhất vẫn là'' bóng kín'' là những bóng có thu nhập ổn định, có địa vị trong xã hội. Nếu đến tham gia các hoạt động tại Câu lạc bộ, họ sẽ bị lộ diện, cuộc sống của họ sẽ bị đảo lộn, ảnh hưởng đến thu nhập và hạnh phúc gia đình. Vì vậy chẳng dại gì họ công nhận mình là MSM”.
Dẫu sao thì kết quả xét nghiệm HIV âm tính của 295 mẫu máu lấy ngẫu nhiên trong những người MSM ở tỉnh Khánh Hòa đã là một điều đáng mừng. Tuy nhiên, trước thực trạng lây lan HIV trong công đồng và nhất là khi quan hệ tình dục đồng giới cho đến nay vẫn chưa được xã hội chấp nhận thì có lẽ sự lây nhiễm HIV trong nhóm những người đồng tính vẫn là một dấu hỏi lớn, và chắc chắn là con số không hề nhỏ. Vậy nên, những mô hình hoạt động như CLB sức khỏe nam giới “Muôn sắc màu” của tỉnh Khánh Hòa rất đáng ghi nhận và cần được nhân rộng trong cộng đồng.
Một cuộc điều tra 219 người đồng tính nam cho thấy, 77% có quan hệ tình dục với đàn ông trong 12 tháng qua, 22% quan hệ tình dục với cả đàn ông và phụ nữ, 26% không bao giờ sử dụng bao cao su với bạn trai... Như vậy nguy cơ lây nhiễm HIV trong số những MSM là một thực tế đáng báo động. Việc nhân rộng những mô hình truyền thông, giảm thiểu hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV cho những người có quan hệ tình dục đồng giới đang trở nên bức bách hơn lúc nào hết.
1. Gương mặt của “bóng” …
“Hãy gọi em là Minh Thi, em thích mọi người gọi em bằng cái tên đó hơn là tên khai sinh của mình”-Dũng mở đầu câu chuyện với tôi bằng một lời đề nghị. Dũng, một cái tên rất đàn ông và hẳn nhiên với việc đặt tên con như thế, cha mẹ anh cũng hằng mong con trai mình sau này nhất thiết phải hội tụ những tố chất tạo nên cá tính mạnh mẽ của một người đàn ông dũng mãnh. Dũng đã làm cha mẹ hài lòng ít ra là ở vẻ bề ngoài cao lớn, vạm vỡ với gương mặt khá điển trai và nam tính của mình. Nhưng hoàn toàn đó chỉ là vẻ bề ngoài, thực ra anh mang tâm hồn yếu đuối của một phụ nữ, rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương.
Thi kể, từ bé, anh chỉ thích chơi với con gái, ăn nói thì nhỏ nhẹ và rất hay khóc. Khi đủ lớn để có thể cảm nhận được sự “không bình thường” trong lối sống của mình, Thi càng khổ tâm, cảm giác như thế giới này không có chỗ dành cho những người vẫn bị xã hội nhạo báng khi gọi là “ái nam ái nữ”. “Nhiều lúc em chỉ muốn chết quách đi, muốn chấm dứt sự sắp đặt của ông trời, đầu thai một kiếp mới. Nhưng cùng với thời gian và nhất là từ khi gặp gỡ những người bạn đồng cảnh trong câu lạc bộ MSM, em không còn muốn chết nữa, cuộc sống này vẫn có chỗ dành cho bọn em, nếu biết vượt qua mặc cảm, vượt qua định kiến của xã hội”.
Quan sát Minh Thi nói chuyện với giọng nói ẻo lả như con gái, cái cách anh đưa tay cố vuốt mái tóc chẳng thể nào ngắn hơn được nữa, với cái liếc xéo ngoa nguýt rất đàn bà, tôi mới tin, anh là một bóng đích thực.
So với Minh Thi, người đàn ông mà trong giới gọi là Xuân Lan trông có phần nữ tính hơn ngay từ vẻ bề ngoài mặc dù anh vẫn ăn vận kiểu con trai. Lan không thích như vậy chẳng qua vì không muốn làm cho mẹ buồn và cũng để tránh cặp mắt tò mò của người đời, thành thử anh phải từ bỏ cảm giác được làm một người đàn bà đúng nghĩa, trọn vẹn. Biết mình có lối sống dị biệt không bình thường của một người đáng ra phải là đàn ông, Xuân Lan rời quê vào TP Hồ Chí Minh làm ăn. Tại đây anh lộ diện là một bóng đích thực-đội tóc giả, diện đồ đầm, đi giày cao gót và trang điểm như con gái.
Không thể giấu mãi gia đình về tình trạng “không bình thường” của mình, Xuân Lan về quê. Gặp người con gái thướt tha trong bộ váy thời trang với mái tóc bồng bềnh, mẹ không nhận ra anh. Chỉ đến khi Lan bỏ mái tóc giả và tháo cặp kính đen, mẹ anh mới sững sờ nhận ra con trai mình. Nghe con tâm sự, mẹ chỉ khóc và nói với anh rằng, thôi ông trời đã sinh ra con như thế cưỡng lại làm sao được. Nhưng nếu còn thương mẹ thì đừng ăn vận đồ của con gái nữa, để người ta nhòm ngó, mẹ chẳng còn mặt mũi nào mà sống bình tâm được. Tôi hỏi: “Xuân Lan có thấy mình là một người bất hạnh không”. Mỉm cười duyên dáng, Lan vặn lại tôi: “Nếu trên thế giới chỉ có mình em bị như thế này thì chắc là bất hạnh đấy, đằng này có hàng nghìn hàng nghìn người giống như mình, chị thấy tụi em có đáng thương lắm không, có phải là người bất hạnh không?”. Nếu chưa gặp những MSM, chưa tới thăm Câu lạc bộ sức khỏe nam giới “Muôn sắc màu” của họ ở số nhà 75 đường Phù Đổng, thành phố Nha Trang, rất có thể câu trả lời của tôi sẽ là “có”.
2. Ngôi nhà của những MSM.
Câu lạc bộ Sức khỏe nam giới “Muôn sắc màu” được thành lập từ tháng 12/2004, đến nay có gần 50 thành viên thường xuyên tham gia sinh hoạt ở thành phố Nha Trang. Câu lạc bộ hoạt động với mục đích trang bị cho những đối tượng MSM kiến thức về an toàn sức khỏe tình dục, phòng tránh lây nhiễm HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Minh Thi tâm sự, khi đến ngôi nhà dành cho những MSM, được lộ diện là “gay”, là “bóng”, được sống đúng với con người thật của mình, anh và các bạn cảm thấy cuộc sống nhiều niềm vui và bớt đi những nỗi buồn. Cũng tại đây, họ được cung cấp những thông tin về tình dục đồng giới, vấn đề nhạy cảm mà chỉ khi tới đây họ mới được cởi mở trao đổi và chia sẻ những khúc mắc của mình. Tham gia với tư cách là một cộng tác viên của Dự án can thiệp sức khỏe tình dục nam giới, Xuân Lan rất lo ngại khi chứng kiến những hành vi nguy cơ cao của những đối tượng trong giới của mình. Anh tiết lộ, khi tiếp cận với MSM, đặc biệt ở những vùng nông thôn xa xôi thì kiến thức về an toàn tình dục của họ càng kém. Bao cao su và những biện pháp an toàn tình dục dường như là điều xa lạ đối với họ. Hoặc có biết thì vì nhiều lý do mà họ cũng sẵn sàng bỏ qua. Công việc của Xuân Lan và các bạn của mình là tiếp cận với những người trong giới, tuyên truyền về HIV/AIDS, các bệnh lây truyền qua đường tình dục đồng thời phát bao cao su, chất bôi trơn, giúp họ an toàn trong quan hệ tình dục.
Anh Nguyễn Hùng Cường, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Sức khỏe nam giới MSM cho biết, từ khi thành lập và có các dự án quốc tế tài trợ, các bạn MSM tham gia hoạt động tích cực, đem thông tin đến cho người đồng cảnh để phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục, phòng tránh HIV/AIDS, đồng thời, giúp cho cộng đồng có thông tin đầy đủ về những người MSM để bớt kỳ thị, xa lánh họ. Là người gắn bó với những người MSM từ những ngày đầu CLB mới được thành lập nên anh Cường rất cảm thông với những khó khăn trong cuộc sống và cả nỗi mặc cảm của những con người khi sinh ra không biết mình thuộc về giới nào, đàn ông hay đàn bà.
Tuy nhiên, đứng ở góc độ của một người làm công tác truyền thông trong ngành y tế, anh Cường lo ngại trước mối nguy cơ tiềm ẩn về sự lây lan của HIV/AIDS và các bệnh lây truyền qua đường tình dục nếu như cộng đồng bỏ qua nhóm đối tượng này. Anh cho biết, cuộc sống của những MSM ở thành phố còn đỡ chứ ở nông thôn, khi phát hiện mình là MSM, đa số mặc cảm, tủi phận, rồi bỏ học nên trình độ học vấn thấp. Sợ bị lộ diện là “bóng”, nhiều bạn dạt về thành phố kiếm sống. Nếu không được quan tâm tuyên truyền, rất có thể họ sẽ bị lôi kéo vào con đường phạm tội hoặc nghiện chích ma túy, hành nghề mại dâm nam.
Hiện tại CLB MSM chỉ nâng đỡ các thành viên của mình về mặt tinh thần và hỗ trợ họ trong các biện pháp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục chứ chưa thể giúp họ cải thiện cuộc sống. Tuy nhiên, trong một thế giới có AIDS, khi mà lối sống dị biệt của họ chưa được xã hội chấp nhận thì những hoạt động của CLB trong thời gian qua thực sự hữu ích. Điều đó thể hiện qua kết quả xét nghiệm HIV. Trong số 295 mẫu máu chọn ngẫu nhiên của những đối tượng MSM ở Khánh Hòa, tất cả đều có kết quả âm tính. Mặc dù vậy, anh Nguyễn Hùng Cường vẫn ý thức rằng, kết quả đó chưa thể khẳng định được rằng, hành vi quan hệ tình dục đồng giới không đáng lo ngại trước thực trạng lây lan của HIV/AIDS, bởi một bộ phận không nhỏ trong giới MSM ở Khánh Hòa vẫn chưa thể tiếp cận được-“Đối tượng khó tiếp cận nhất vẫn là'' bóng kín'' là những bóng có thu nhập ổn định, có địa vị trong xã hội. Nếu đến tham gia các hoạt động tại Câu lạc bộ, họ sẽ bị lộ diện, cuộc sống của họ sẽ bị đảo lộn, ảnh hưởng đến thu nhập và hạnh phúc gia đình. Vì vậy chẳng dại gì họ công nhận mình là MSM”.
Dẫu sao thì kết quả xét nghiệm HIV âm tính của 295 mẫu máu lấy ngẫu nhiên trong những người MSM ở tỉnh Khánh Hòa đã là một điều đáng mừng. Tuy nhiên, trước thực trạng lây lan HIV trong công đồng và nhất là khi quan hệ tình dục đồng giới cho đến nay vẫn chưa được xã hội chấp nhận thì có lẽ sự lây nhiễm HIV trong nhóm những người đồng tính vẫn là một dấu hỏi lớn, và chắc chắn là con số không hề nhỏ. Vậy nên, những mô hình hoạt động như CLB sức khỏe nam giới “Muôn sắc màu” của tỉnh Khánh Hòa rất đáng ghi nhận và cần được nhân rộng trong cộng đồng.